Pierwszym krokiem do tego, aby zrozumieć sposób, w jaki określa się inteligencję emocjonalną jest poznanie części składowych naszego mózgu. Pierwsza część, wykształcona w toku ewolucji najwcześniej, odpowiada za podstawowe funkcje życiowe, jak oddychanie czy odżywianie, oraz kontroluje odruchy bezwarunkowe i podstawowe ruchy. Druga część to tzw. mózg logiczny lub racjonalny, który odpowiada za procesy myślowe. Tutaj odbywa się logiczne myślenie i zapamiętywanie. Kształcenie struktur myślowych, fantazja i kreatywność, zdolność wyciągania wniosków i zdobywanie nowych doświadczeń. Trzecią, najważniejszą dla nas częścią jest mózg limbiczny, inaczej emocjonalny. Ta nieświadoma część stanowi centrum przetwarzania naszych wartości, przekonań i nastawienia, oraz odpowiada za generowanie emocji wywoływanych różnymi czynnikami.

To właśnie mózg emocjonalny, w każdej sekundzie wysyła sygnały do mózgu myślącego i całego naszego ciała. Klucz do sukcesu i efektywnego działania wiedzie przez odpowiednie wykorzystanie i współpracę poszczególnych części naszego mózgu. Powodzenie w życiu zależy od tego, czy człowiek nabył umiejętność dokonywania rozumowej analizy doznań emocjonalnych, czyli nazywania i interpretowania własnych emocji, oraz reagowania emocjonalnie na wyciągnięte przez rozum wnioski, analizę sytuacji, perspektyw i przeszłości. Ogólnie zatem możemy określić inteligencję emocjonalną jako zdolność spostrzegania i wyrażania emocji, ich rozumienia i wykorzystywania w najbardziej efektywny oraz korzystny dla nas sposób. Odniesienie sukcesu wymaga świadomości, kontroli i zarządzania własnymi emocjami, a także zrozumienia innych osób. Inteligencję emocjonalną możemy zatem podzielić na interpersonalną i intrapersonalną. Często jednak w sytuacji stresowej zachowujemy się w sposób zgodny z wypracowanymi nawykami lub ogólnie przyjętymi normami, nie zwracając uwagi na własne potrzeby, emocje i system wartości. To błędne postępowanie gdyż to właśnie nasz mózg emocjonalny wpływa na działanie mózgu logicznego. Nasze emocje, jak również nastawienie częściej wpływają na zachowanie oraz podejmowane decyzje aniżeli racjonalne argumenty. Dlatego wyciągane wnioski są w stanie zmienić nasze przekonania lub wartości.

Zadanie dla Ciebie: Spróbuj znaleźć przykład sytuacji, kiedy to emocje wpłynęły na Twoje postępowanie. Jakie zachowania naszego organizmu mogą być warunkowane stanem emocjonalnym?