Na terenie obwodu grodzieńskiego znajduje się większość starych, białoruskich zamków: w Krewo, Golszanach, Lidzie, Lubczy, Mirze i Nowogrodku. Zamek Krewski zbudowano między 1338 i 1345 rokiem na zlecenie Wielkiego Księcia Litewskiego Olgierda. W jednej ze zrujnowanych wież zamku można zobaczyć wystające zbrojenia żelazne i płyty betonowe. W toku działań wojennych zamek znalazł się pod panowaniem Niemieckim. Żeby rozbić nieprzyjaciela, rosyjska artyleria była zmuszona rozstrzelać zamek.

Golszański zamek inspirował słynnego białoruskiego pisarza Władimira Korotkiewicza do stworzenia znanej powieści Czarny Zamek Olszanski. Kiedyś zamek ten wzniesiono dla podkanclerza Wielkiego Księstwa Litewskiego Pawła Stefana Sapiehy w tradycjach renesansu i manieryzmu, uważano go za jeden z najpiękniejszych w Rzeczypospolitej. W XVII w. zamek przeszedł do innych właścicieli i później często przechodził z rąk do rąk.

Jednym z interesujących miast Białorusi jest Lida, gdzie można zobaczyć zamek założony w 1323 roku. Ten zamek wchodził do pasu obronnego Nowodródek – Krewo – Miedniki Królewskie – Troki, który pobudowano dla obrony ziem Wielkiego Księstwa Litewskiego przed najazdami Krzyżaków. Zamek był świadkiem mnóstwa ważnych wydarzeń historycznych.

Nowogródek jest jednym z najstarszych miast Białorusi. Pierwsza pisemna wzmianka o nim w kronikach sięga do 1044 roku i wiąże się z wyprawą na Litwę wielkiego księcia kijowskiego Jarosława Mądrego. W czasie wojny północnej (1700–1721) budowle zamkowe zostały zrujnowane. Sylweta ocalałej wieży Szczytówki jest jednym z rozpoznawalnych symboli Białorusi.

Od roku 2000 u podnóża nowogrodzkiego zamku przeprowadzano festiwale kultury średniowiecznej, a także turnieje rycerskie.

Zamek w Mirze jest prawdziwym diamentem w koronie zamków białoruskich. W 2000 roku kompleks zamkowy Mir został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Obecnie w zamku zakończono prace konserwacyjne, tutaj znajdują się ekspozycje muzealne i jedyny w kraju hotel zamkowy.

Grodno jest jedynym białoruskim miastem, w którym zachowały się dwa zamki królewskie – Stary i Nowy, a także całe zespoły rozmaitych stylów architektonicznych: od baroku do konstruktywizmu. Stary Zamek wzniesiono na rozkaz księcia Witolda na przełomie XIV/XV wieku. Grubość ścian zamkowych wynosi 3 m, długość – około 300 m. W drugiej połowie XVI w. Stary Zamek został siedzibą króla Stefana Batorego. W toku działań zbrojnych wojny północnej (1700–1721) zamek mocno ucierpiał, po czym podjęto decyzję o budowie Nowego Zamku. W 1925 roku w pomieszczeniach Starego Zamku otwarto muzeum historyczno-archeologiczne. Nad brzegiem rzeki Niemen niedaleko Starego Zamku znajduje się Cerkiew Św. Borysa i Gleba (Kołożskaja Cerkiew) z XII wieku, jedna z najstarszych świątyń na Białorusi. Historyczne centrum miasta – Plac Radziecki – częściowo zachował rozplanowanie obiektów budowlanych z XV–XVII wieku. Tutaj znajduje się Katedra św. Franciszka Ksawerego – jeden z najwspanialszych zabytków barokowych na terenie Białorusi.

Autor: Instytut INTL